Składniki
Witaminy, minerały, aminokwasy i związki spotykane w recepturach. Nazwy roślin oraz sposoby przygotowania ich wyciągów znajdziesz w osobnej kategorii Rośliny i ekstrakty.
Pokaż więcejPokaż mniej
W tej kategorii zebraliśmy objaśnienia witamin, składników mineralnych, aminokwasów oraz innych substancji spotykanych w suplementach i kosmetykach. Wyjaśniamy także grupy materiałów i ich funkcje w recepturze: emolienty, humektanty, konserwanty czy substancje powierzchniowo czynne. Nazwa składnika pomaga go rozpoznać, ale nie określa automatycznie jego ilości, pochodzenia ani efektu gotowego produktu. Warto odróżniać pierwiastek od związku, który go dostarcza, oraz pełny wykaz składników od tabeli wybranych substancji aktywnych. Rośliny i technologię ich wyciągów przenieśliśmy do kategorii Rośliny i ekstrakty. Nadal możesz wyszukiwać je razem z innymi pojęciami. Definicje i powiązane opisy pomagają porównywać konkretne informacje, bez utożsamiania obecności jednej substancji z właściwościami całej receptury.
Znaleziono: 158 ze 158 pojęć
Absolut zapachowy
Skoncentrowany surowiec zapachowy uzyskiwany z materiału naturalnego w procesie ekstrakcji i dalszego oczyszczania. Jest czymś innym niż olejek otrzymany przez destylację. Jego nazwa w opisie perfum nie oznacza, że można stosować go bez rozcieńczenia.
Rozszerzony opis →Adaptogeny
Termin używany w piśmiennictwie i marketingu niektórych surowców roślinnych w kontekście reakcji organizmu na obciążenia. Nie oznacza jednolitej grupy leków ani potwierdzonego działania każdego ekstraktu. Znaczenie zależy od konkretnego surowca i dostępnych badań.
Alantoina
Składnik pielęgnacyjny występujący w INCI jako Allantoin. Stosuje się go w formułach ukierunkowanych na komfort i kondycjonowanie skóry. Nie należy na tej podstawie przypisywać gotowemu kosmetykowi działania leczniczego ani przeznaczenia na uszkodzoną skórę.
Rozszerzony opis →Alcohol Denat.
Nazwa INCI alkoholu etylowego poddanego skażeniu, czyli przygotowanego tak, aby nie był przeznaczony do spożycia. W kosmetyku może pełnić funkcję rozpuszczalnika. Nie należy mylić go z alkoholami tłuszczowymi, które mają inne właściwości.
Alkaloidy
Zróżnicowana grupa związków organicznych zawierających azot, spotykana między innymi w roślinach. Przykładem jest berberyna. Nazwa grupy nie oznacza wspólnego działania, bezpieczeństwa ani zalecanej porcji wszystkich należących do niej substancji.
Ambra
W opisach perfum nazwa ciepłego, głębokiego akordu, często łączącego skojarzenia żywiczne, balsamiczne i lekko słodkie. Akord ambrowy może powstawać z wielu substancji i nie musi oznaczać użycia naturalnej ambry. Pojawia się zwykle w bazie zapachu. Samo wskazanie tej nuty nie ujawnia pełnej receptury, lecz pomaga wyobrazić sobie kierunek i nastrój kompozycji.
Rozszerzony opis →Aminokwasy
Związki stanowiące między innymi elementy budujące białka. Poszczególne aminokwasy różnią się rolą i sposobem wykorzystywania w organizmie. Nazwy L-arginina i L-cytrulina oznaczają określone substancje, a nie zamienne warianty jednego składnika.
Rozszerzony opis →Aminokwasy egzogenne
Aminokwasy, których organizm człowieka nie wytwarza w wystarczającej ilości i które trzeba dostarczać z pożywieniem. Określa się je także jako niezbędne. Obecność jednego z nich w preparacie nie oznacza pełnego zestawu aminokwasów ani zastąpienia białka w diecie.
Rozszerzony opis →Androstenol
Nazwa związku steroidowego spotykana w opisach preparatów sprzedawanych jako feromonowe. Bywa przedstawiany w kontekście badań nad sygnałami zapachowymi i zachowaniem ludzi. Nie ustalono jednak, że jego użycie w kosmetyku zapewnia przewidywalne skutki społeczne lub seksualne. Oceniając taki produkt, należy oddzielić nazwę składnika od handlowych obietnic dotyczących przyciągania.
Rozszerzony opis →Androstenon
Związek steroidowy opisywany w badaniach nad zapachem i komunikacją chemiczną. Pojawia się również w ofertach produktów feromonowych. Ludzie różnią się wrażliwością na jego zapach, a nazwa substancji nie potwierdza działania gotowych perfum na atrakcyjność. Określenia intensywności i efektów w materiałach handlowych warto odróżniać od wyników badań dotyczących konkretnej receptury.
Rozszerzony opis →Androsteron
Związek steroidowy, którego nazwa pojawia się w opisach produktów feromonowych. Należy odróżnić go od androstenolu i androstenonu. Wymienienie związku nie potwierdza przewidywalnego wpływu gotowych perfum na atrakcyjność ani zachowanie innych osób.
Rozszerzony opis →Antyoksydanty
Związki uczestniczące w ograniczaniu reakcji utleniania. W kontekście żywienia pojęcie obejmuje różne substancje, między innymi wybrane witaminy i związki roślinne. Działanie w badaniu laboratoryjnym nie jest automatycznie dowodem korzyści po spożyciu dowolnego preparatu. Antyoksydant nie oznacza też, że można bez ograniczeń zwiększać porcję; znaczenie ma cały sposób żywienia i ilość składnika.
Berberyna
Związek z grupy alkaloidów występujący w określonych roślinach, między innymi w niektórych gatunkach berberysu. W suplementach pojawia się jako składnik ekstraktu lub w opisanej formie chemicznej. Berberyna i masa ekstraktu nie oznaczają tej samej ilości substancji. Artykuły o metabolizmie nie stanowią podstawy do zastępowania nią leków, a łączenie z leczeniem wymaga uwzględnienia interakcji.
Rozszerzony opis →Bergamotka
Cytrus o charakterystycznym, świeżym zapachu, którego skórka jest źródłem olejku używanego w perfumerii. W opisach kompozycji bergamotka zwykle sugeruje rześkie, lekko gorzkawe otwarcie. Nuta zapachowa może być odtworzona również za pomocą mieszaniny substancji. Informacji o rzeczywistych składnikach kosmetyku należy szukać w wykazie INCI, a nie wyłącznie w piramidzie nut.
Rozszerzony opis →Beta-karoten
Barwnik z grupy karotenoidów, który organizm może wykorzystywać jako źródło witaminy A. Występuje w niektórych warzywach i preparatach uzupełniających dietę. Nie jest filtrem przeciwsłonecznym i nie zastępuje ochrony skóry przed promieniowaniem UV. Zawartość beta-karotenu i ilość witaminy A to różne informacje, a stosowanie skoncentrowanych preparatów wymaga uwzględnienia ostrzeżeń.
Rozszerzony opis →Białko
Składnik odżywczy zbudowany z łańcuchów aminokwasów. Występuje w żywności zwierzęcej i roślinnej oraz w różnych preparatach. Ilość białka, jego źródło i profil aminokwasowy to odrębne informacje przydatne przy porównywaniu produktów.
Bifidobacterium
Rodzaj bakterii obejmujący różne gatunki i szczepy, występujące między innymi w mikrobiocie przewodu pokarmowego. Sama nazwa nie identyfikuje konkretnej kultury. Zawartość, żywotność i dane dotyczące określonego szczepu to osobne informacje.
Biotyna
Witamina z grupy B, znana także jako witamina B7, pojawiająca się w preparatach dotyczących włosów, skóry i paznokci. Uczestniczy w przemianach składników odżywczych. Większa zawartość nie oznacza proporcjonalnie lepszego efektu pielęgnacyjnego. Przyjmowanie biotyny może mieć znaczenie dla interpretacji niektórych badań laboratoryjnych, dlatego informację o suplementacji warto przekazać przed badaniem.
Rozszerzony opis →Błonnik jabłkowy
Surowiec błonnikowy otrzymywany z jabłek. Masa składnika podana w recepturze nie musi oznaczać tej samej ilości czystego błonnika pokarmowego; zawartość błonnika określa specyfikacja surowca.
Błonnik pokarmowy
Grupa składników żywności, których człowiek nie trawi w jelicie cienkim w taki sposób jak przyswajalnych węglowodanów. Poszczególne rodzaje mają różne właściwości. Nie każdy błonnik jest prebiotykiem, a ilość preparatu nie musi oznaczać ilości błonnika.
Bor
Pierwiastek chemiczny oznaczany symbolem B. W wykazie suplementu trzeba odróżnić ilość boru od masy związku, który go dostarcza. Sam symbol pierwiastka nie określa postaci użytego składnika.
Rozszerzony opis →Caprylyl Glycol
Nazwa INCI składnika wykorzystywanego między innymi do kondycjonowania skóry i wspierania ochrony mikrobiologicznej formuły. W polskich opisach może pojawiać się jako glikol kaprylowy. Sama jego obecność nie oznacza, że produkt jest bez konserwantów.
Cedr
Nazwa drewna i materiałów zapachowych kojarzonych z wytrawną, drzewną wonią. W perfumerii może oznaczać różne surowce i odtworzenia zapachu. Opis cedrowy nie pozwala ustalić konkretnego gatunku rośliny bez dodatkowych danych producenta.
Rozszerzony opis →Celuloza
Materiał budujący ściany komórek roślinnych. W składach produktów może występować jako składnik technologiczny, na przykład substancja wypełniająca, a jej pochodne wykorzystuje się także do otoczek kapsułek. Celuloza i HPMC są powiązanymi, lecz odrębnie nazywanymi materiałami.
Ceramidy
Grupa lipidów naturalnie obecnych w warstwie rogowej skóry i stosowanych w kosmetykach pielęgnacyjnych. Współtworzą strukturę ograniczającą utratę wody. Poszczególne ceramidy mają różne nazwy INCI, a działanie formuły zależy także od pozostałych składników.
Rozszerzony opis →Chaga
Popularna nazwa grzyba określanego po polsku jako błyskosporek podkorowy, spotykana w opisach surowców i ekstraktów. To nie nazwa witaminy ani minerału. Przy porównywaniu preparatów znaczenie mają postać surowca, sposób jego przetworzenia oraz ilość podana na etykiecie.
Rozszerzony opis →Chrom
Pierwiastek wymieniany na etykietach niektórych suplementów w bardzo małych ilościach. Nazwa związku będącego źródłem chromu i ilość samego chromu to różne informacje. Przy porównywaniu produktów trzeba uwzględniać dzienną porcję i jednostkę, najczęściej mikrogramy.
Citral
Nazwa INCI cytralu, substancji zapachowej o cytrusowym charakterze. Może stanowić składnik kompozycji lub pochodzić z użytego surowca zapachowego. Jest pojęciem odrębnym od kwasu cytrynowego; podobieństwo nazw nie oznacza takiej samej funkcji w kosmetyku.
Rozszerzony opis →Cyjanokobalamina
Jedna z form witaminy B12 stosowanych w żywności i suplementach. Należy odróżniać nazwę chemiczną od ilości witaminy zadeklarowanej na etykiecie. Sama forma nie określa, czy dany produkt odpowiada potrzebom konkretnej osoby.
Rozszerzony opis →Cynk
Pierwiastek śladowy potrzebny do prawidłowego działania wielu enzymów i procesów organizmu. Jego źródłem jest żywność, a w suplementach występuje w różnych związkach chemicznych. W tabeli wartości należy odróżnić ilość cynku od masy całego związku, który go dostarcza. Łącząc kilka preparatów, warto uwzględnić sumę zawartości, ponieważ nadmiar nie jest obojętny dla zdrowia.
Rozszerzony opis →Czarna porzeczka
Określenie nuty owocowej w perfumach, mogącej przywoływać skojarzenia ze słodko-kwaśnym owocem lub zielonym charakterem rośliny. Jest opisem odbioru zapachu. Nie stanowi deklaracji zawartości soku, owoców ani konkretnego surowca w składzie INCI.
DHA
Skrót nazwy kwasu dokozaheksaenowego, jednego z kwasów tłuszczowych omega-3. W produktach może pochodzić między innymi z olejów rybich lub algowych. Określenie omega-3 nie pozwala samo ustalić jego ilości ani źródła.
Diglicynian cynku
Postać związku cynku z glicyną, spotykana także pod nazwą Zinc Bisglycinate. Ilość całego diglicynianu i ilość dostarczanego cynku to dwie różne wartości; porównując suplementy, sprawdzaj ilość pierwiastka.
Rozszerzony opis →Dimetikon
Silikonowy składnik kosmetyczny występujący w INCI jako Dimethicone. Wpływa między innymi na poślizg, rozprowadzanie i tworzenie warstwy na powierzchni skóry. Jego obecność nie oznacza, że cała formuła jest lubrykantem silikonowym.
Disodium EDTA
Nazwa INCI składnika wiążącego określone jony metali w formulacji. Takie działanie może pomagać utrzymywać stabilność kosmetyku. Obecność tego składnika w recepturze nie oznacza, że produkt służy do usuwania metali z organizmu ani do zastosowań medycznych.
Drzewo sandałowe
Nuta drzewna kojarzona z kremowym, miękkim i ciepłym zapachem. Występuje w opisach perfum, olejków oraz świec i może być uzyskana z surowców naturalnych lub odpowiednio dobranej kompozycji. Często buduje bazę i łagodzi odbiór ostrzejszych akordów. Deklaracja nuty sandałowej nie jest równoznaczna z informacją, że produkt zawiera określoną ilość naturalnego olejku sandałowego.
Rozszerzony opis →Elastyna
Białko związane z elastycznością określonych tkanek, w tym skóry. Pojawia się w opisach pielęgnacji jako element wyjaśniający sprężystość i zmiany zachodzące z wiekiem. Informacja o elastynie w kosmetyku lub materiale reklamowym nie oznacza automatycznie odbudowy włókien w skórze. Działanie preparatu zależy od całej formuły, sposobu stosowania i rzeczywistych danych o produkcie.
Rozszerzony opis →Elektrolity
Substancje, które w płynach tworzą jony przewodzące prąd elektryczny. W kontekście organizmu mówi się między innymi o sodzie, potasie i chlorkach, ważnych dla gospodarki wodnej oraz pracy komórek. Nazwa „elektrolity” nie opisuje jednej stałej receptury napoju czy suplementu.
Emolienty
Grupa składników pomagających zmiękczać i wygładzać powierzchnię skóry oraz ograniczać utratę wody. Mogą należeć do niej różne oleje, estry i inne substancje, nie tylko surowce roślinne. Kosmetyki łączą je często ze składnikami wiążącymi wodę. Słowo emolient określa funkcję w pielęgnacji, a nie pojedynczą recepturę ani zapewnienie, że produkt będzie odpowiedni dla każdej osoby.
Rozszerzony opis →Emulgator
Składnik pomagający utworzyć i utrzymać emulsję z fazy wodnej i tłuszczowej. Jego funkcją jest stabilizacja formuły, a nie samo nawilżanie. Obecność emulgatora w INCI nie określa przeznaczenia ani jakości całego kosmetyku.
Rozszerzony opis →EPA
Skrót nazwy kwasu eikozapentaenowego, należącego do kwasów tłuszczowych omega-3. Jego zawartość może być deklarowana osobno od DHA i całego oleju. Liczba miligramów oleju rybiego nie musi być równa liczbie miligramów EPA.
Rozszerzony opis →Estratetraenol
Związek steroidowy badany w kontekście sygnałów chemicznych i odbioru bodźców przez ludzi. Jego nazwa bywa używana w opisach produktów feromonowych. Wynik badania nad substancją nie jest równoznaczny z potwierdzeniem działania gotowych perfum w codziennych sytuacjach.
Rozszerzony opis →Ethylhexylglycerin
Nazwa INCI wielofunkcyjnego składnika kosmetycznego, spotykanego między innymi w układach wspierających konserwację formulacji. Bywa łączony z fenoksyetanolem. Ocena jego roli wymaga uwzględnienia całej receptury; nie jest to inna nazwa gliceryny.
Fitoestrogeny
Związki roślinne, z których część może oddziaływać z receptorami estrogenowymi. Nie są identyczne z ludzkimi estrogenami. Ich obecność w roślinie nie dowodzi wpływu suplementu na wielkość piersi ani tego, że preparat zastępuje leczenie hormonalne.
Fitosterole
Związki sterolowe pochodzenia roślinnego o budowie zbliżonej do cholesterolu. Ich ilość w ekstrakcie lub preparacie wymaga osobnej deklaracji. Nazwa składnika nie oznacza, że każdy zawierający go produkt spełnia warunki określonych oświadczeń zdrowotnych.
Rozszerzony opis →Flawonoidy
Jedna z grup polifenoli występujących w roślinach. Należą do niej związki o różnych strukturach i właściwościach. Ilość całego ekstraktu nie informuje automatycznie o zawartości flawonoidów, jeśli producent nie podał odpowiedniej standaryzacji.
Rozszerzony opis →Foliany
Nazwa grupy związków o aktywności witaminy B9. Kwas foliowy jest jedną z form związanych z tym pojęciem, a nie nazwą wszystkich folianów. Etykieta powinna pozwalać rozpoznać źródło składnika i ilość podaną dla porcji.
Rozszerzony opis →FOS — fruktooligosacharydy
Krótkie łańcuchy cukrowe należące do fruktanów, wykorzystywane między innymi w żywieniu mikrobioty. Nie są żywymi bakteriami. Przy ocenie produktu należy rozróżnić ilość FOS, zawartość kultur drobnoustrojów i całkowitą masę porcji.
Rozszerzony opis →Fosfatydylocholina
Fosfolipid zawierający cholinę, obecny między innymi w błonach komórkowych i preparatach lecytynowych. Bywa elementem formuł liposomalnych. Sama nazwa w składzie nie potwierdza parametrów gotowych liposomów, ich wielkości ani skuteczności wchłaniania produktu.
Rozszerzony opis →Frezja
Nuta kwiatowa spotykana w opisach perfum, kojarzona z lekkością i świeżością kompozycji. Określa wrażenie zapachowe, a nie pełną recepturę. Wymienienie frezji w piramidzie zapachu nie oznacza samo w sobie, że produkt zawiera naturalny ekstrakt z tego kwiatu.
Gliceryna
Substancja powszechnie stosowana w kosmetykach, oznaczana w INCI jako Glycerin. Ma zdolność wiązania wody i może pomagać utrzymać odpowiednią wilgotność receptury oraz skóry. Efekt gotowego preparatu zależy od całego składu, a nie od samej obecności gliceryny. Jej pochodzenia roślinnego lub innego nie da się pewnie ustalić wyłącznie na podstawie nazwy zamieszczonej w wykazie składników.
Rozszerzony opis →Glikol propylenowy
Składnik znany w INCI jako Propylene Glycol, używany między innymi jako rozpuszczalnik i humektant. Może pomagać utrzymać wodę w formule. Nie jest tym samym co gliceryna, a tolerancja zależy od zastosowanej receptury.
Rozszerzony opis →Glikozydy
Związki, w których część cukrowa jest połączona z inną częścią cząsteczki. Określenie obejmuje bardzo różne substancje roślinne. Nie jest synonimem glukozy ani informacją o słodkim smaku lub zawartości cukru w całym produkcie.
Rozszerzony opis →GOS — galaktooligosacharydy
Grupa oligosacharydów zawierających jednostki galaktozy, stosowana między innymi w preparatach żywieniowych. Nie należy mylić jej z nazwą szczepu bakterii. Właściwości konkretnego produktu zależą od składu i ilości podanej w porcji.
Goździki
W kontekście nut korzennych nazwa odnosi się do przyprawy, odróżnianej od kwiatu goździka. Wrażenie może być ciepłe i wyraziste. Znaczenie należy odczytywać z całego opisu kompozycji, ponieważ ta sama polska nazwa może przywoływać różne skojarzenia.
Rozszerzony opis →HPMC
Skrót nazwy hydroksypropylometylocelulozy, pochodnej celulozy używanej między innymi w otoczkach kapsułek. Jest alternatywnym materiałem otoczki względem żelatyny. Sama informacja o otoczce HPMC nie potwierdza jednak wegańskiego pochodzenia wszystkich pozostałych składników produktu.
Humektanty
Składniki kosmetyczne mające zdolność wiązania wody, na przykład gliceryna i wybrane formy kwasu hialuronowego. Pomagają budować właściwości nawilżające preparatu. Ich działanie zależy od pozostałych składników oraz warunków użycia, dlatego samo wskazanie humektantu nie opisuje całego kosmetyku. Nawilżanie skóry nie jest tym samym co natłuszczanie, chociaż oba efekty mogą występować w jednej formule.
Rozszerzony opis →Hydrolat
Wodny produkt powstający przy destylacji surowca roślinnego, zawierający część rozpuszczalnych i lotnych składników. Ma inny skład niż olejek eteryczny. Nie każdy kosmetyk opisany jako woda kwiatowa jest hydrolatem z destylacji.
Rozszerzony opis →Hydrolizat białka
Białko poddane procesowi rozkładu na mniejsze fragmenty, przede wszystkim peptydy. Nie oznacza to automatycznie braku właściwości uczulających. Znaczenie mają źródło białka, zakres hydrolizy oraz przeznaczenie konkretnej formuły.
Inulina
Rodzaj fruktanu występujący w niektórych roślinach i stosowany jako składnik błonnikowy. Może pełnić w żywności także funkcje technologiczne. Nie jest hormonem insuliną; podobieństwo nazw nie oznacza podobnego zastosowania ani możliwości zastępowania leczenia.
Irys
Nuta perfumeryjna często kojarzona z miękkością, pudrowością i suchą elegancją. Naturalne materiały irysowe otrzymuje się z przygotowanych kłączy, a nie po prostu z płatków kwiatu. Podobne wrażenie może być także odtwarzane kompozycją innych substancji.
Izolat zapachowy
Pojedynczy związek wydzielony z bardziej złożonego materiału, na przykład olejku. W odróżnieniu od całego olejku wnosi bardziej określoną nutę. Nazwa izolat nie oznacza gotowych perfum ani produktu przeznaczonego do bezpośredniej aplikacji.
Jabłczan cytruliny
Postać składnika łącząca cytrulinę i jabłczan. Przy podanej proporcji, np. 2:1, masa całego składnika nie oznacza tej samej masy samej L-cytruliny. Porównanie wymaga uwzględnienia proporcji i porcji.
Jaśmin
Nuta kwiatowa o bogatym charakterze, pojawiająca się w perfumach, olejkach i świecach. W zależności od kompozycji może być odbierana jako świeża, słodka, kremowa lub intensywna. Często należy do nut serca i łączy się z owocami, drewnem albo piżmem. Nazwa jaśminu w piramidzie zapachowej opisuje wrażenie sensoryczne i nie zastępuje informacji o składnikach podanych na etykiecie.
Rozszerzony opis →Karbomer
Nazwa grupy polimerów stosowanych w kosmetykach między innymi do zagęszczania i tworzenia żelowej konsystencji. W INCI występuje jako Carbomer. Nie jest składnikiem aktywnym odpowiadającym za wszystkie deklarowane efekty żelu.
Kardamon
Przyprawa, której nazwa w perfumach określa nutę korzenną. Może nadawać kompozycji aromatyczny charakter i kontrastować z nutami słodkimi lub świeżymi. Opis zapachowy nie pozwala samodzielnie ustalić, czy użyto olejku naturalnego, ekstraktu czy odpowiednio zbudowanego akordu.
Klementynka
Nazwa cytrusu używana także do opisywania świeżej, owocowej nuty perfum. W piramidzie zapachowej pomaga określić charakter kompozycji i pierwsze wrażenie po aplikacji. Nie zastępuje wykazu INCI ani informacji o rodzaju surowca zapachowego.
Rozszerzony opis →Kofeina
Substancja występująca naturalnie m.in. w kawie, herbacie i guaranie. Kofeina bezwodna oznacza określoną postać samej substancji, nie ekstrakt roślinny. Do oceny całkowitej ilości trzeba uwzględnić wszystkie jej źródła w produkcie.
Rozszerzony opis →Kolagen
Rodzina białek stanowiących element struktury wielu tkanek organizmu, w tym skóry. W produktach handlowych nazwa może odnosić się do składnika kosmetyku lub preparatu spożywczego, które różnią się drogą stosowania. Nałożenie kosmetyku z kolagenem nie oznacza prostego uzupełnienia kolagenu w głębokich warstwach skóry. Właściwości gotowej receptury trzeba odróżnić od biologicznej roli białka.
Rozszerzony opis →Konserwant
Składnik pomagający chronić kosmetyk przed niepożądanym rozwojem drobnoustrojów podczas przechowywania i użytkowania. Nie oznacza sterylności produktu. Skuteczność ochrony zależy od całej receptury, opakowania i warunków używania.
Konwalia
Nuta kwiatowa kojarzona ze świeżym, lekkim bukietem perfum. W opisie kompozycji określa wrażenie zapachowe, które może być odtworzone za pomocą różnych materiałów. Nie oznacza, że do kosmetyku dodano roślinę lub wyciąg z konwalii.
Rozszerzony opis →Kopuliny — copulins
Określenie mieszaniny związków, przede wszystkim krótkołańcuchowych kwasów, spotykane w badaniach nad sygnałami chemicznymi i w marketingu feromonów. Nie jest nazwą jednej substancji o stałej recepturze. Nie stanowi dowodu skuteczności konkretnego produktu w relacjach międzyludzkich.
Rozszerzony opis →Kordyceps
Nazwa handlowa surowców grzybowych stosowanych w suplementach. Warto sprawdzić gatunek, użycie owocnika lub grzybni oraz postać ekstraktu. Sam napis kordyceps nie określa ilości poszczególnych związków w preparacie.
Rozszerzony opis →Kurkumina
Jeden z kurkuminoidów występujących w kurkumie. Nie jest synonimem całej przyprawy ani całego ekstraktu z kłącza. Ilość kurkuminy należy odróżniać od masy ekstraktu oraz od łącznej zawartości kurkuminoidów.
Rozszerzony opis →Kurkuminoidy
Grupa związków występujących w kurkumie, obejmująca między innymi kurkuminę. Standaryzacja na kurkuminoidy opisuje ich łączny udział według określonej specyfikacji. Nie oznacza, że cała ta ilość jest czystą kurkuminą.
Kwas askorbinowy
Związek o aktywności witaminy C, często wymieniany w składzie jako kwas L-askorbinowy. Nie jest tym samym co kwas cytrynowy. Określenie liposomalna dotyczy sposobu przygotowania formuły, a nie nazwy odmiennej witaminy.
Kwas cytrynowy
Związek występujący w INCI jako Citric Acid. W wielu kosmetykach pomaga ustawić odpowiednie pH. Samo wymienienie go na końcu składu nie świadczy o działaniu złuszczającym ani o wysokim stężeniu kwasów w produkcie.
Kwas foliowy
Forma folianów, czyli związków zaliczanych do witaminy B9, stosowana w żywności wzbogacanej i suplementach. Foliany uczestniczą między innymi w procesach podziału komórek. Na etykietach można spotkać różne formy tego składnika, których nie należy utożsamiać bez sprawdzenia oznaczeń. Informacja o zawartości służy porównaniu porcji, a dobór suplementacji powinien uwzględniać sytuację danej osoby.
Rozszerzony opis →Kwas hialuronowy
Związek wiążący wodę, naturalnie obecny w organizmie i stosowany w różnych formach w kosmetykach. W wykazie INCI może pojawiać się także jako sól, na przykład Sodium Hyaluronate. Formuły różnią się rodzajem surowca, jego wielkością cząsteczek i stężeniem. Obecność kwasu hialuronowego w kosmetyku do pielęgnacji nie oznacza takiego samego działania jak zabieg z użyciem wypełniacza.
Rozszerzony opis →Kwas mlekowy
Związek znany w INCI jako Lactic Acid, wykorzystywany w różnych funkcjach kosmetycznych, także do regulacji pH. Znaczenie jego obecności zależy od stężenia i formuły. Nie każdy produkt z tym składnikiem jest preparatem peelingującym.
Kwasy tłuszczowe
Składniki wielu lipidów, różniące się długością łańcucha i budową chemiczną. Wyróżnia się między innymi kwasy nasycone, jednonienasycone i wielonienasycone. Informacja o ilości całego oleju nie jest tym samym co zawartość konkretnego kwasu tłuszczowego.
Kwercetyna
Związek roślinny należący do flawonoidów, występujący naturalnie w różnych produktach spożywczych. Może być wymieniany jako odrębny składnik lub część charakterystyki ekstraktu. Masa ekstraktu nie oznacza automatycznie takiej samej ilości kwercetyny.
Kwiat pomarańczy
Nuta kwiatowa przywołująca zapach kwiatów drzewa pomarańczowego, a nie wyłącznie owocowej skórki. W perfumach warto odróżniać ją od ogólnej nuty pomarańczy. Neroli jest nazwą konkretnego rodzaju surowca; opis nuty kwiatu pomarańczy ma szersze znaczenie.
Rozszerzony opis →L-arginina
Aminokwas uczestniczący w wielu procesach metabolicznych, między innymi w wytwarzaniu tlenku azotu. Występuje naturalnie w żywności i jest dodawany do niektórych suplementów. Opis roli argininy w organizmie nie oznacza, że każdy zawierający ją preparat zapewnia określony efekt seksualny lub sportowy. Znaczenie mają ilość, postać składnika i cała receptura podana na etykiecie.
Rozszerzony opis →L-arginina HCl
Chlorowodorek L-argininy, czyli jedna z postaci chemicznych argininy. Skrót HCl opisuje postać soli. Masa chlorowodorku nie jest automatycznie równa masie samej L-argininy; należy sprawdzić sposób deklarowania ilości na etykiecie.
Rozszerzony opis →L-cytrulina
Aminokwas związany z przemianami argininy i cyklem mocznikowym. Spotyka się go w preparatach dotyczących aktywności fizycznej oraz witalności. L-cytrulina i jabłczan cytruliny nie są nazwami tej samej postaci surowca, dlatego ich ilości nie powinno się porównywać bez sprawdzenia specyfikacji. Informacja o udziale w procesach organizmu nie potwierdza skuteczności dowolnego suplementu.
Rozszerzony opis →L-karnityna
Związek uczestniczący w przemianach związanych z transportem kwasów tłuszczowych w komórkach. Występuje w organizmie i w niektórych produktach żywnościowych. Sama obecność w suplemencie nie dowodzi zwiększenia spalania tkanki tłuszczowej ani poprawy płodności.
L-treonian magnezu
Postać magnezu związana z kwasem L-treonowym, wymieniana w składach wybranych suplementów. Masa tego związku jest większa niż masa zawartego w nim magnezu. Liczbę miligramów L-treonianu należy więc odróżnić od ilości magnezu podanej w tabeli.
L-tryptofan
Niezbędny aminokwas obecny w białkach żywności i uczestniczący w różnych przemianach organizmu. Nie jest tym samym co serotonina ani melatonina. Opis jego udziału w szlakach metabolicznych nie oznacza, że produkt działa jak lek na sen lub nastrój.
Rozszerzony opis →L-tyrozyna
Aminokwas wykorzystywany do budowy białek i jako materiał wyjściowy w syntezie określonych związków organizmu. Jej roli fizjologicznej nie należy utożsamiać z efektem dowolnego suplementu. Ilość i postać składnika odczytuje się z etykiety.
Rozszerzony opis →Lactobacillus
Nazwa rodzaju bakterii spotykana w opisach kultur i preparatów probiotycznych. Część dawniej zaliczanych do niego gatunków ma obecnie nowe nazwy rodzajowe. Do dokładnej identyfikacji potrzebne są gatunek i oznaczenie szczepu, nie tylko wspólna nazwa grupy.
Lawenda
Nazwa rośliny i nuty zapachowej kojarzonej z charakterem kwiatowo-ziołowym. Może pojawiać się w perfumach, kosmetykach i opisach aromatów. Nazwę nuty należy odróżniać od nazwy określonego olejku w INCI, jego stężenia oraz przeznaczenia gotowego produktu.
Lecytyna
Nazwa mieszaniny fosfolipidów pozyskiwanych z różnych surowców, na przykład słonecznika lub soi. Nie jest synonimem czystej fosfatydylocholiny. Źródło i skład mieszaniny mają znaczenie przy odczytywaniu informacji o recepturze i alergenach.
Limonene
Nazwa INCI limonenu, substancji zapachowej kojarzonej z nutami cytrusowymi. Może występować w kompozycji zapachowej lub jako składnik surowców naturalnych. Osoby uczulone powinny sprawdzać wykaz składników; naturalne pochodzenie nie wyklucza możliwości reakcji alergicznej.
Linalool
Nazwa INCI linalolu, substancji zapachowej obecnej również w niektórych surowcach naturalnych. Może być wymieniana oddzielnie na etykiecie kosmetyku. Opis nut zapachowych nie zastępuje tej informacji, zwłaszcza gdy użytkownik zna swoje uczulenie na konkretny składnik.
Lipidy
Szeroka grupa związków obejmująca między innymi tłuszcze, woski i składniki bariery skóry. W kosmetykach wpływają na natłuszczenie, konsystencję oraz odczucie po aplikacji. Nie wszystkie lipidy mają tę samą budowę ani zachowują się identycznie.
Rozszerzony opis →Magnez
Składnik mineralny uczestniczący między innymi w pracy mięśni, układu nerwowego i przemianach energetycznych. W suplementach może występować w postaci różnych soli, których nazwa nie jest równoznaczna z ilością samego magnezu. Do porównania produktów służy zawartość pierwiastka w porcji. Magnez z żywności i kilku preparatów należy rozpatrywać łącznie w kontekście całego sposobu żywienia.
Rozszerzony opis →Magnez elementarny
Określenie ilości samego magnezu dostarczanej przez jego związek chemiczny. Nie oznacza metalicznego magnezu w kapsułce. To tę ilość należy odróżniać od masy cytrynianu, L-treonianu lub innej substancji stanowiącej źródło magnezu.
Magnolia
Nazwa kwiatu stosowana także do opisywania nuty kwiatowej w kompozycji perfum. Jej charakter należy odczytywać w połączeniu z pozostałymi nutami, a nie jako samodzielną ocenę intensywności lub trwałości produktu. Lista nut nie zastępuje składu kosmetyku.
Masło shea
Tłuszcz roślinny stosowany w kosmetykach. W INCI występuje jako Butyrospermum Parkii Butter. Jest składnikiem fazy tłuszczowej receptury i nie należy mylić go z kompozycją zapachową.
Rozszerzony opis →Mentol
Substancja o charakterystycznym miętowym zapachu, spotykana pod nazwą INCI Menthol. W kosmetykach może współtworzyć odczucie chłodzenia. Odczucie na skórze nie jest pomiarem temperatury produktu.
Metylokobalamina
Jedna z form witaminy B12 występujących w preparatach. Nie jest odrębną witaminą ani uniwersalnym dowodem przewagi produktu nad innymi formami B12. Przy wyborze znaczenie mają potrzeby, zawartość w porcji i sposób stosowania.
Miedź
Pierwiastek mineralny potrzebny organizmowi w niewielkich ilościach, zaliczany do mikroelementów. W suplemencie może być dostarczany w określonym związku chemicznym. Zawartość samej miedzi należy odróżniać od masy całego związku i odczytywać wraz z jednostką oraz RWS.
Mocznik
Substancja występująca w INCI jako Urea, wykorzystywana w pielęgnacji między innymi ze względu na wiązanie wody. Właściwości preparatu zależą od stężenia i całej receptury. Nie należy utożsamiać każdej formuły z mocznikiem z produktem złuszczającym.
Mumio
Surowiec określany również jako shilajit, o złożonym składzie mineralno-organicznym. W ekstraktach może być deklarowana standaryzacja na kwasy fulwowe. Nazwa nie oznacza pojedynczej, chemicznie czystej substancji.
Neroli
Olejek zapachowy pozyskiwany z kwiatów gorzkiej pomarańczy, zwykle przez destylację. Wnosi skojarzenia kwiatowe, świeże i lekko cytrusowe. Nie jest tym samym materiałem co olejek ze skórki pomarańczy czy absolut z jej kwiatów.
Rozszerzony opis →Niacyna
Wspólne określenie związków zaliczanych do witaminy B3, w tym kwasu nikotynowego i nikotynamidu. Uczestniczy w przemianach energetycznych organizmu. Różne formy mogą mieć odmienną tolerancję, dlatego warto czytać dokładny wykaz składników. Niacyna w preparacie nie oznacza automatycznie zastrzyku energii, a ilość podana w jednej kapsułce może różnić się od ilości w całej porcji.
Rozszerzony opis →Olejek eteryczny
Lotna mieszanina związków pozyskiwana z określonego surowca roślinnego, między innymi przez destylację lub tłoczenie skórek cytrusów. Nie jest tym samym co tłusty olej roślinny. Naturalne pochodzenie nie oznacza dowolności stosowania na skórze.
Rozszerzony opis →Omega-3
Grupa wielonienasyconych kwasów tłuszczowych obejmująca między innymi ALA, EPA i DHA. Nazwa nie oznacza jednego związku o jednakowej zawartości w każdym preparacie. Przy porównywaniu produktów liczy się ilość poszczególnych kwasów, a nie wyłącznie masa oleju.
Rozszerzony opis →Paczula
Roślina znana z olejku o ziemistym, drzewnym i nieco balsamicznym charakterze. W perfumerii nuta paczuli często wzbogaca bazę i nadaje kompozycji głębię. Jej odbiór zależy od pozostałych składników: może być wytrawny, świeży lub słodkawy. Wzmianka o paczuli w opisie perfum pomaga rozpoznać rodzinę zapachu, ale nie określa stężenia ani pochodzenia zastosowanego surowca.
Rozszerzony opis →Pantenol
Składnik kosmetyczny znany jako prowitamina B5, w wykazach najczęściej oznaczany nazwą Panthenol. Występuje w produktach pielęgnacyjnych przeznaczonych między innymi do skóry suchej i wrażliwej. Może pełnić funkcję nawilżającą i wspierać komfort skóry. Samo umieszczenie pantenolu na etykiecie nie określa jego stężenia i nie czyni kosmetyku lekiem na podrażnienia lub uszkodzenia skóry.
Rozszerzony opis →Parfum — kompozycja w INCI
Oznaczenie mieszaniny zapachowej w wykazie składników kosmetyku. Nie jest nazwą jednej substancji ani kompletną piramidą nut. Wybrane składniki zapachowe mogą być dodatkowo wymieniane oddzielnie zgodnie z zasadami oznakowania.
Peptydy
Cząsteczki złożone z połączonych aminokwasów, krótsze od wielu typowych białek. Nazwa obejmuje liczne związki o odmiennych właściwościach. Informacja peptydy w kosmetyku lub suplemencie nie pozwala przypisać wszystkim takim produktom jednego działania.
Rozszerzony opis →Phenoxyethanol
Nazwa INCI fenoksyetanolu, składnika wykorzystywanego w kosmetykach przede wszystkim w systemach konserwujących. Pomaga chronić formulację przed rozwojem drobnoustrojów. Jego obecność nie określa samodzielnie łagodności produktu ani tego, czy jest on odpowiedni dla danej osoby.
Piperyna
Związek występujący w pieprzu, odpowiedzialny za część jego ostrego smaku. W suplementach jest często wskazywany jako składnik standaryzowanego ekstraktu z owoców pieprzu czarnego. Jego wpływ na przemiany innych substancji sprawia, że nie należy oceniać go wyłącznie jako zwykłej przyprawy. Nazwa piperyna nie jest równoznaczna z masą całego ekstraktu, a połączenia z lekami wymagają uwagi.
Rozszerzony opis →Piżmo
Określenie rodziny nut zapachowych kojarzonych z miękkością, ciepłem i wrażeniem czystej skóry. We współczesnej perfumerii stosuje się przede wszystkim substancje odtwarzające taki charakter zapachu. Obecność nuty piżmowej w opisie nie oznacza automatycznie składnika pochodzenia zwierzęcego. Piżmo często występuje w bazie i pomaga budować spójny, otulający charakter kompozycji.
Rozszerzony opis →Polifenole
Szeroka grupa związków roślinnych obejmująca między innymi liczne flawonoidy. Ich profil zależy od rośliny, części surowca i przygotowania ekstraktu. Wspólna nazwa nie oznacza jednakowej biodostępności ani tego samego działania wszystkich preparatów.
Polysorbate
Człon nazw INCI grupy polisorbatów, zwykle uzupełniony numerem, na przykład 20 lub 80. Są wykorzystywane między innymi do łączenia lub rozpraszania składników o różnej rozpuszczalności. Numer jest częścią oznaczenia rodzaju składnika, a nie procentem jego zawartości w kosmetyku.
Rozszerzony opis →Postbiotyk
Preparat nieożywionych mikroorganizmów lub ich składników, dla którego wykazano korzyść dla gospodarza. Nie jest synonimem żywego probiotyku ani dowolnego metabolitu bakterii. Tożsamość preparatu i dowody dotyczące jego zastosowania mają znaczenie.
Potassium Sorbate
Nazwa INCI sorbinianu potasu, spotykanego w kosmetykach jako składnik systemu konserwującego. Jego zadaniem w recepturze jest pomoc w ochronie produktu przed zepsuciem mikrobiologicznym. Skuteczność całego układu zależy również od innych składników i warunków formulacji.
Prebiotyki
Substraty wykorzystywane przez mikroorganizmy gospodarza w sposób przynoszący korzyść zdrowotną. Do omawianych w żywieniu przykładów należą określone frakcje błonnika, ale nie każdy błonnik automatycznie jest prebiotykiem. Nie są żywymi bakteriami, dlatego należy odróżniać je od probiotyków. Połączenie obu kategorii w produkcie wymaga osobnego sprawdzenia składu i przeznaczenia preparatu.
Probiotyki
Żywe mikroorganizmy, które podane w odpowiedniej ilości mogą przynosić określoną korzyść zdrowotną. Działanie zależy od konkretnego szczepu, ilości i zastosowania, a nie tylko od ogólnej liczby bakterii. Preparaty o różnych nazwach szczepów nie są automatycznie zamienne. Na etykiecie warto sprawdzić pełne oznaczenia, warunki przechowywania oraz informację, jakiego momentu dotyczy liczba CFU.
Rozszerzony opis →Róża
Jedna z nazw nut kwiatowych używanych w opisach perfum, obejmująca różne wrażenia — od świeżych po pełniejsze i słodsze. Sama nazwa nie wskazuje gatunku rośliny ani sposobu pozyskania surowca. Różany akord zapachowy i naturalny olejek nie są równoznacznymi określeniami.
Rozszerzony opis →Saponiny
Związki o określonej budowie, których część może tworzyć pianę w wodzie. Występują w różnych surowcach roślinnych. Deklarowany procent saponin nie jest uniwersalną miarą skuteczności i nie zastępuje wskazania ich rodzaju oraz ilości ekstraktu.
Rozszerzony opis →Selen
Pierwiastek śladowy wchodzący w skład określonych białek organizmu. Na etykietach jego ilość najczęściej podaje się w mikrogramach, dlatego trzeba odróżniać tę jednostkę od miligramów. Różne formy selenu mogą występować w preparatach wieloskładnikowych. Potrzebna ilość jest niewielka, a większa zawartość nie oznacza automatycznie większej korzyści ani lepszej jakości suplementu.
Rozszerzony opis →Skwalan
Składnik lipidowy używany jako emolient, w INCI zapisywany jako Squalane. Pomaga uzyskać gładkie, miękkie odczucie skóry. Jest odrębną substancją od skwalenu, a jego źródło pochodzenia wymaga informacji od producenta.
Rozszerzony opis →Sodium Benzoate
Nazwa INCI benzoesanu sodu, stosowanego między innymi w systemach konserwujących kosmetyków. Dotyczy ochrony samego produktu, a nie deklaracji działania leczniczego na skórę. Nazwa na liście INCI nie podaje dokładnego stężenia składnika.
Rozszerzony opis →Solubilizator
Składnik pomagający wprowadzić niewielką ilość trudno rozpuszczalnej substancji, na przykład zapachowej, do wodnej formuły. Jego rola różni się od działania konserwantu. Może wpływać na przejrzystość i stabilność produktu.
Rozszerzony opis →Sorbitol
Nazwa składnika należącego do polioli, spotykana również w wykazach INCI. W kosmetykach może pomagać utrzymywać wilgoć i wpływać na odczucia związane z konsystencją. Funkcję należy odczytywać w kontekście całej receptury, a nie wyłącznie zastosowań sorbitolu w innych rodzajach produktów.
Substancja powierzchniowo czynna
Związek zmieniający napięcie powierzchniowe i ułatwiający między innymi mycie, zwilżanie lub łączenie składników. Bywa nazywany surfaktantem. Różne substancje tej grupy mają odmienne właściwości, dlatego sama nazwa kategorii nie przesądza o łagodności produktu.
Rozszerzony opis →Synbiotyk
Preparat łączący żywe mikroorganizmy z odpowiednim substratem wykorzystywanym przez mikroorganizmy gospodarza, opracowany z myślą o korzyści zdrowotnej. Nie każda przypadkowa mieszanina bakterii i błonnika spełnia to znaczenie. Ocena wymaga danych o konkretnej kombinacji.
Syntetyczny składnik zapachowy
Substancja otrzymywana w procesie syntezy i stosowana do tworzenia zapachu. Może odtwarzać związek obecny w naturze lub wnosić nowe wrażenie. Samo pochodzenie syntetyczne nie rozstrzyga o bezpieczeństwie; znaczenie mają właściwości, ilość i zastosowanie.
Rozszerzony opis →Tauryna
Związek zawierający siarkę, występujący w organizmie i w niektórych produktach spożywczych. Nie jest typowym aminokwasem wbudowywanym w białka. Znana z napojów energetycznych nazwa sama nie oznacza, że substancja jest odpowiednikiem kofeiny.
Tlenek magnezu
Związek magnezu i tlenu, oznaczany jako MgO. Masa tlenku magnezu i ilość zawartego w nim magnezu to różne wartości. Na etykiecie należy sprawdzić, czy deklaracja dotyczy związku czy pierwiastka.
Tonka
Nazwa nuty zapachowej kojarzonej ze słodyczą, ciepłem i skojarzeniami waniliowo-migdałowymi. W opisach perfum występuje także jako „bób tonka”. To określenie charakteru zapachu, które nie stanowi samodzielnego potwierdzenia rodzaju ani ilości naturalnego surowca.
Rozszerzony opis →Tuberoza
Nazwa kwiatu oraz nuty kwiatowej występującej w opisach perfum. Może pomagać opisać pełniejszy, wyrazisty charakter bukietu zapachowego. Jej obecność na liście nut nie potwierdza automatycznie zawartości naturalnego ekstraktu; skład kosmetyku określa wykaz INCI.
Rozszerzony opis →TUDCA
Skrót nazwy kwasu tauroursodeoksycholowego, związku należącego do grupy kwasów żółciowych. Pojawia się w opisach suplementów i artykułach dotyczących wątroby oraz przemian tłuszczów. Nazwa składnika nie oznacza, że preparat jest lekiem ani że nadaje się do samodzielnego leczenia chorób wątroby. Trzeba odróżnić informację o substancji od potwierdzonych właściwości konkretnego produktu.
Utrwalacz zapachu
Określenie materiału pomagającego kształtować rozwój i utrzymywanie się kompozycji zapachowej. Nie oznacza jednej uniwersalnej substancji. Obecność materiałów o małej lotności nie pozwala obiecać identycznej liczby godzin trwałości na każdej skórze.
Rozszerzony opis →Vanillyl Butyl Ether
Nazwa INCI substancji stosowanej w kosmetykach, m.in. do współtworzenia odczucia ciepła. Nie oznacza to podgrzania produktu ani potwierdzenia określonego działania całej receptury. O zastosowaniu decyduje gotowy produkt i jego instrukcja.
Wanilia
Popularna nuta zapachowa przywodząca na myśl słodycz, ciepło i deserowe akordy. Może występować zarówno w lekkich kompozycjach, jak i w cięższych zapachach wieczorowych. W perfumerii jej charakter uzyskuje się różnymi surowcami, między innymi waniliną. Opis zapachu waniliowego nie przesądza o składzie kosmetyku ani o tym, czy zawiera on ekstrakt z naturalnych lasek wanilii.
Rozszerzony opis →Wapń
Składnik mineralny występujący w żywności i preparatach uzupełniających dietę. Na etykiecie nazwa soli wapnia nie jest tym samym co ilość samego pierwiastka. Produkty należy porównywać według zawartości wapnia w zalecanej porcji, a nie wyłącznie masy związku lub tabletki.
Wetyweria
Roślina, której korzenie są źródłem olejku cenionego w perfumerii. Nuta wetyweriowa bywa opisywana jako drzewna, ziemista, sucha lub lekko dymna. Jej obecność w piramidzie nie ujawnia dokładnej receptury gotowego zapachu.
Witamina A
Nazwa obejmująca związki o aktywności witaminy A; organizm może też korzystać z części karotenoidów jako jej prekursorów. Retinol i beta-karoten nie są tym samym składnikiem. Sposób wyrażania zawartości zależy od postaci i przyjętych jednostek.
Witamina B1 — tiamina
Witamina rozpuszczalna w wodzie, należąca do grupy witamin B. Tiamina jest nazwą składnika, a określenie B-complex oznacza zwykle mieszaninę różnych witamin. Ilość w produkcie należy sprawdzać dla zalecanej porcji, nie tylko dla całego opakowania.
Witamina B12
Witamina związana między innymi z tworzeniem krwinek i funkcjonowaniem układu nerwowego. W suplementach występuje w kilku formach chemicznych, których nazwy można znaleźć w składzie. Sama obecność B12 nie czyni produktu odpowiednim dla każdej osoby ani nie gwarantuje usunięcia zmęczenia. Przy ocenie preparatu istotna jest ilość, przeznaczenie oraz cały sposób żywienia i ewentualne rozpoznanie niedoboru.
Witamina B2 — ryboflawina
Witamina z grupy B znana także jako ryboflawina. Jest odrębna od niacyny, tiaminy i witaminy B6. Żółta barwa niektórych preparatów może być związana z ryboflawiną, ale kolor nie służy do oceny jej ilości ani jakości produktu.
Witamina B5 — kwas pantotenowy
Witamina z grupy B, której nazwa występuje w tabelach składników suplementów. Nie jest tym samym co pantenol stosowany często w kosmetykach. Oceniając ilość, należy rozróżniać masę źródła witaminy od deklarowanej zawartości samej witaminy.
Witamina B6
Witamina z grupy B uczestnicząca w licznych przemianach, między innymi w metabolizmie białek i funkcjonowaniu układu nerwowego. Może być składnikiem preparatów mineralnych i wielowitaminowych, dlatego łatwo nieświadomie ją powielać. Jej obecność w suplementach dotyczących witalności nie oznacza działania pobudzającego u każdej osoby. Zawartość trzeba oceniać dla pełnej porcji dziennej.
Rozszerzony opis →Witamina C
Rozpuszczalna w wodzie witamina znana również jako kwas askorbinowy. Uczestniczy między innymi w tworzeniu kolagenu i procesach ochrony komórek przed stresem oksydacyjnym. W produktach może występować w różnych formach i recepturach. Opis jej roli fizjologicznej nie oznacza leczenia infekcji. Warto porównywać ilość w porcji oraz sprawdzać, czy kolejne stosowane preparaty nie powielają tego składnika.
Rozszerzony opis →Witamina D3
Jedna z postaci witaminy D, nazywana cholekalcyferolem. Bierze udział między innymi w gospodarce wapniowo-fosforanowej. Na opakowaniach ilość może być wyrażona w mikrogramach lub jednostkach międzynarodowych, co wymaga poprawnego odczytania oznaczeń. Samo stężenie nie przesądza o odpowiedniej porcji dla konkretnej osoby; znaczenie mają zalecenia, dieta i indywidualne uwarunkowania.
Witamina E
Grupa związków, do której należą między innymi tokoferole. W kosmetykach spotyka się nazwy INCI takie jak Tocopherol lub Tocopheryl Acetate. Składnik może być częścią formuły pielęgnacyjnej i układu chroniącego recepturę przed utlenianiem. Kosmetyk z witaminą E nie jest tym samym co suplement do spożycia; przeznaczenie produktu i drogę stosowania zawsze określa jego etykieta.
Rozszerzony opis →Witamina K2
Określenie grupy menachinonów będących formami witaminy K, na przykład MK-7. Nie oznacza jednej jedynej substancji o wspólnej masie cząsteczkowej. Osoby stosujące leki wpływające na krzepnięcie powinny uzgodnić suplementację witaminy K z osobą prowadzącą leczenie.
Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach
Grupa obejmująca witaminy A, D, E i K, wyróżniana ze względu na właściwości chemiczne i związek ich wchłaniania z tłuszczami. Nie stanowi jednej mieszanki o stałej porcji. Łączną zawartość witamin w kilku preparatach ocenia się osobno dla każdej substancji.
Witaminy rozpuszczalne w wodzie
Grupa obejmująca witaminę C i witaminy z grupy B, wyróżniana ze względu na właściwości chemiczne. Nie oznacza, że każda ilość tych witamin jest obojętna dla organizmu. Forma substancji, jej zawartość i zalecana porcja pozostają osobnymi informacjami na etykiecie.
Witanolidy
Grupa związków występujących między innymi w ashwagandzie. Ich zawartość bywa wykorzystywana do standaryzowania ekstraktów i podawana jako procent lub ilość w porcji. Taka informacja pomaga opisać surowiec, ale nie przedstawia całej jego charakterystyki. Przy porównywaniu preparatów trzeba uwzględnić również część rośliny i sposób ekstrakcji, zamiast opierać ocenę na pojedynczej liczbie.
Ylang
Skrócona forma określenia ylang-ylang spotykana w opisach perfum i surowców zapachowych. Kojarzy się z pełną nutą kwiatową, często opisywaną jako egzotyczna. Wymienienie tej nuty nie jest tym samym co deklaracja obecności konkretnego olejku w wykazie INCI.
Żelatyna
Materiał białkowy otrzymywany z surowców pochodzenia zwierzęcego, wykorzystywany między innymi do tworzenia otoczek kapsułek. Informacja o żelatynie dotyczy również części produktu otaczającej jego zawartość. Kapsułka żelatynowa nie jest kapsułką wegańską.
Rozszerzony opis →Żelazo
Pierwiastek mineralny występujący w żywności i niektórych suplementach. Informacja o formie chemicznej określa źródło składnika, a deklaracja w miligramach powinna dotyczyć wskazanej ilości żelaza. Większa zawartość nie oznacza, że preparat jest odpowiedni dla każdej osoby.